Hysteria (2011)

But my point is,

according to your diagnosis,

hysteria seems to cover everything,

from insomnia to toothache.

1800lerin sonları

Kadınlar hak arayışında

Bilimsel düşünceye tam geçilememiş

Kadınlar zevk arayışında

Hysteria..

Çok değil bundan bir kaç asır önce aynı belirtileri gösteren kadınları cadılıkla suçluyorlardı. Hatta çok sevgili Benjamin Christensen’ın 1922 tarihli ünlü belgeseli Haxan tam da bu konuyu işler; eskinin cadısı bugünün histeriği diye çözümleyerek.

Film Mortimer Granville’in vibratör’ü icadına uzanan sürece ve yaşananlara ışık tutuyor. İlk kullanım amaçları ve popüler olması, evreleri kurgusal olarak filme yansıyor. Bu arada bu devrimsel icadın kadını hedef almasının yanında ek olarak kadının toplumsal hak arayışına da ışık tutuyor. Sonuçta cinsellik üstü örtülü ve ele alındığında tepkiyle karşılaşabilecek bir oluşum değil midir, tek başına vibratörü vermek tepkiyle karşılanabilirdi.

Bana çokça Montaigne’i düşündürdü izlerken. Çok değil bu icattan üç asır kadar önce düşünmüş ve benzer çıkarımlar yapmıştı. Hazzın son kertesinde insanın acı çeker gibi olması ya da en saklı tutulan şeylerin aslında en çok insan tarafından bilinenler olduğunu söylemesi ya da Aristo’dan hareketle, ‘insanların en çok korktukları rüzgarların saklı yerlerini açan rüzgarlar’ olduğunu alıntılaması hep bu filme felsefi açıdan bakmamı sağladı. Öyle bakmak istiyorum çünkü bir çok insanın vibratörün icadı konulu bir filme yaklaşımını tasavvur edebiliyorum. Ne demiş üstad, “doğru kürek suda eğri gürünür”.

Senaristler de bunu düşünmüş olacak ki bu icatla birlikte kadının o dönemde toplumdaki yerini de birlikte sorguluyorlar. Sonuçta cinsellikteki hak arayışının bir açıdan bakarsak kadının önünü açtığını unutmayalım. İkinci kadın hareketinin çıkış noktasının kürtaj kanunu olmasına dayanarak bu cümleyi sarf ediyorum.

Bu arada filmin o dönem öne çıkan bazı yeni yaklaşımlara değinmesi de ayrıca hoşuma gitti her ne kadar bunların geçerliliği tam olarak ispatlanmamış olsa da frenoloji‘yi burada duymak güzel oldu.

Not: Bu icadın yaygınlaşmasının ardındanmış gibi 1950’lerde histerinin bitişini dillendirmesi düşündürücüydü.

Not 2: Filmin yönetmeni bir kadın.

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.